Νομοσχέδιο με κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη και την προστασία όσων εργάζονται σε ψηφιακές πλατφόρμες παρουσίασε η Νίκη Κεραμέως.
Τη θέσπιση συγκεκριμένων υποχρεώσεων για τη χρήση αλγορίθμων και συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη διαφάνεια και στην προστασία των εργαζομένων, προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Τις βασικές διατάξεις του παρουσίασε τη Δευτέρα (2/11) η υπουργός Νίκη Κεραμέως, αρχικά στο Υπουργικό Συμβούλιο και στη συνέχεια σε συνέντευξη Τύπου, στην οποία συμμετείχε και ο γενικός γραμματέας του υπουργείου, Νίκος Μηλαπίδης.
Το σχέδιο νόμου ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831, της 23ης Οκτωβρίου 2024, για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στις ψηφιακές πλατφόρμες. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ανθρώπινη εποπτεία των αυτοματοποιημένων αποφάσεων, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων.
«Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο το οποίο βελτιώνει σημαντικά την παραγωγικότητα στην αγορά εργασίας. Απαιτούνται όμως και δικλείδες ασφαλείας για την προστασία των εργαζομένων και της αγοράς εργασίας», δήλωσε η υπουργός.
Όπως υπογράμμισε, η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών πρέπει να πραγματοποιείται με όρους διαφάνειας, ώστε η αύξηση της παραγωγικότητας να συνοδεύεται από ουσιαστικές εγγυήσεις για όσους απασχολούνται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Ανθρώπινη εποπτεία στις αποφάσεις των αλγορίθμων
Ο πρώτος άξονας του νομοσχεδίου αφορά την αλγοριθμική διαχείριση της εργασίας, δηλαδή τη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων που παρακολουθούν, αξιολογούν ή επηρεάζουν την επαγγελματική δραστηριότητα των απασχολουμένων.
Σύμφωνα με το υπουργείο, θεσπίζονται για πρώτη φορά ειδικοί κανόνες που υποχρεώνουν τις ψηφιακές πλατφόρμες να παρέχουν σαφή ενημέρωση για τις διαδικασίες και τα κριτήρια με τα οποία λαμβάνονται αποφάσεις που επηρεάζουν ουσιωδώς την εργασιακή κατάσταση των προσώπων που απασχολούν.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ανθρώπινη εποπτεία των αυτοματοποιημένων συστημάτων, ώστε κρίσιμες αποφάσεις που αφορούν την επαγγελματική σχέση να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από τη λειτουργία ενός αλγορίθμου.
Παράλληλα, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις ενισχύουν την προστασία των προσωπικών δεδομένων, θέτοντας υποχρεώσεις για τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες συλλέγουν και αξιοποιούν πληροφορίες που σχετίζονται με τους εργαζομένους.
Τι αλλάζει για όσους εργάζονται σε ψηφιακές πλατφόρμες
Ο δεύτερος άξονας επικεντρώνεται στη βελτίωση των όρων απασχόλησης και στην ενίσχυση της προστασίας των αποδεκτών των υπηρεσιών που παρέχονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Κεντρική πρόβλεψη αποτελεί ο ορθός προσδιορισμός του καθεστώτος απασχόλησης, προκειμένου να διαπιστώνεται αν η πραγματική σχέση μεταξύ πλατφόρμας και απασχολουμένου αντιστοιχεί σε εξαρτημένη εργασία ή σε διαφορετική μορφή συνεργασίας.
Το νομοσχέδιο επιδιώκει επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια στην παροχή υπηρεσιών, αποτελεσματικότερους μηχανισμούς εφαρμογής και επιβολής της εργατικής νομοθεσίας και ευκολότερη πρόσβαση στη δικαιοσύνη για την προάσπιση των σχετικών δικαιωμάτων.
Στις προβλέψεις περιλαμβάνεται ακόμη η βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών, ώστε να διευκολύνονται οι έλεγχοι και η αντιμετώπιση παραβάσεων.
Στόχος του υπουργείου είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου που θα προάγει τη δίκαιη μεταχείριση των εργαζομένων και θα διασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων του κλάδου.
Συνεχίζεται η διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους
Κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου, η Νίκη Κεραμέως πραγματοποιεί εκτενή διαβούλευση με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους και εκπροσώπους των ψηφιακών πλατφορμών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, δεκάδες παρατηρήσεις και προτάσεις των συμμετεχόντων έχουν ήδη ενσωματωθεί στο υπό διαμόρφωση κείμενο, ενώ οι συζητήσεις συνεχίζονται πριν από την οριστικοποίησή του.
Ο πλήρης τίτλος του σχεδίου νόμου είναι «Κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας – Προστασία εργαζομένων στις πλατφόρμες – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2831 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2024 και λοιπές διατάξεις».
