Μπορεί ένας αρχηγός να αποτελεί το ισχυρότερο χαρτί ενός κόμματος ή, αντίθετα, να λειτουργεί ως τροχοπέδη για την εκλογική του προοπτική;
Η χθεσινή δημοσκόπηση της Real Polls για το Protagon δίνει μια ενδιαφέρουσα διάσταση σε αυτό το ερώτημα, καθώς αποτυπώνει την εικόνα των κομμάτων σε ένα υποθετικό σενάριο αλλαγής ηγεσίας. Και τα ευρήματα μάλλον δεν αφήνουν κανέναν επικεφαλής αδιάφορο.
Το μεγαλύτερο πολιτικό μήνυμα αφορά τον Νίκο Ανδρουλάκη. Το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να εκτοξευθεί από το 9,3% στο 18,5% με διαφορετικό αρχηγό συνιστά μια ηχηρή ένδειξη ότι το πρόβλημα της εκλογικής του απήχησης ενδέχεται να μην εντοπίζεται μόνο στην πολιτική του πρόταση, αλλά και στο πρόσωπο που καλείται να την εκφράσει. Με απλά λόγια, οι ψηφοφόροι φαίνεται να βλέπουν στο κόμμα μεγαλύτερες δυνατότητες από εκείνες που αποδίδουν στη σημερινή ηγεσία του. Ένα εύρημα που ασφαλώς δημιουργεί πρόσθετη πίεση στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.
Στην αντίπερα όχθη, ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίζεται να διαθέτει ένα σαφές προσωπικό πολιτικό κεφάλαιο. Η υποχώρηση της εκλογικής απήχησης της ΕΛ.Α.Σ στο 5,7% χωρίς τον ίδιο στην ηγεσία δείχνει ότι το πρόσωπό του αποτελεί βασικό συστατικό της πολιτικής του ταυτότητας και της εκλογικής του προοπτικής. Με άλλα λόγια, στην περίπτωσή του, ο αρχηγός φαίνεται να προσθέτει δύναμη στο εγχείρημα και όχι να του αφαιρεί.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση της Νέας Δημοκρατίας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης καταγράφει 24,7%, ενώ το κόμμα με διαφορετικό αρχηγό θα περιοριζόταν στο 23,1%. Η διαφορά δεν είναι θεαματική, ωστόσο δείχνει ότι ο σημερινός πρωθυπουργός εξακολουθεί να προσφέρει ένα μετρήσιμο εκλογικό πλεονέκτημα στην παράταξή του. Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι η ΝΔ διατηρεί ένα υψηλό ποσοστό ακόμη και στο υποθετικό σενάριο αλλαγής ηγεσίας καταδεικνύει και τη σχετική αυτοτέλεια της εκλογικής της βάσης.
Το πολιτικό συμπέρασμα είναι σαφές: Δεν έχουν όλοι οι αρχηγοί την ίδια σχέση με το κόμμα τους. Κάποιοι φαίνεται να αποτελούν συγκριτικό πλεονέκτημα, κάποιοι άλλοι να μην αξιοποιούν τη δυναμική της παράταξής τους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η προσωπική παρουσία του επικεφαλής είναι σχεδόν αναντικατάστατη. Και, όπως φαίνεται, η επάρκεια μιας ηγεσίας δεν κρίνεται μόνο από το τι δηλώνει, αλλά κυρίως από το πόσους ψηφοφόρους μπορεί να πείσει και να συσπειρώσει.
