Η επίσημη ομολογία του διευθύνοντος συμβούλου και συνιδρυτή της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, για την εξωσυζυγική του σχέση με την Αλις Χουάνγκ (καμία συγγενική σχέση), στέλεχος της εταιρείας Megaspeed, την οποία οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών χαρακτηρίζουν πράκτορα του Πεκίνου, ξεπερνά τα όρια ενός ροζ σκανδάλου.
Μετατρέπεται σε μια από τις μεγαλύτερες γεωπολιτικές κρίσεις της ψηφιακής εποχής. Η Nvidia, με κεφαλαιοποίηση που αγγίζει τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια, αποτελεί τον απόλυτο μονοκράτορα των μικροτσίπ που τροφοδοτούν την παγκόσμια επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης. Η αποκάλυψη των «New York Times» ότι η κινεζική κατασκοπεία επιστράτευσε την κλασική μέθοδο της «ερωτικής παγίδας» για να διεισδύσει στην κορυφή της εταιρείας, αποδεικνύει ότι η Δύση βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν συστημικό αντίπαλο που δεν αναγνωρίζει κανόνες.
Η υπόθεση αποκτά ακόμη πιο ανησυχητικές διαστάσεις από το γεγονός ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας είχαν ενημερώσει τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τη δράση της φερόμενης κατασκόπου περίπου έναν χρόνο πριν. Παρά τις σαφείς προειδοποιήσεις ότι η Megaspeed λειτουργούσε ως ενδιάμεσος για τη λαθραία διοχέτευση τσιπ της Nvidia στην Κίνα, ο Λευκός Οίκος επέλεξε τη σιωπή και τη μη ανάληψη δράσης, φοβούμενος την αναταραχή στις αγορές και το κρασάρισμα της μετοχής. Η πολιτική αυτή επέτρεψε στον Χουάνγκ να συμμετέχει κανονικά σε επίσημες κρατικές αποστολές στην Κίνα και να παρακάθεται στο ίδιο τραπέζι με τον Τραμπ, τον Σι Τζινπίνγκ και τον Ιλον Μασκ στο επίσημο δείπνο του Σεπτεμβρίου. Αυτή η διαπλοκή οικονομικών συμφερόντων, τεχνολογικών κολοσσών και πολιτικής ηγεσίας αποκαλύπτει το «δόγμα» ότι οι δείκτες του χρηματιστηρίου προηγούνται της εθνικής ασφάλειας.
Καμπανάκι κινδύνου
Αν για τις ΗΠΑ η κρίση αυτή αποτελεί εσωτερικό πολιτικό κραδασμό, για την Ευρωπαϊκή Ενωση συνιστά ένα ηχηρό καμπανάκι κινδύνου, λόγω της συστηματικής κινεζικής εκστρατείας εξαγοράς επιρροής και ελέγχου κρίσιμων υποδομών. Το Πεκίνο, εκμεταλλευόμενο την ευρωπαϊκή αβελτηρία και την προσκόλληση σε ένα μοντέλο οικονομίας χωρίς δικλίδες ασφαλείας, έχει απλώσει τα δίκτυά του στη φυσική και ψηφιακή ραχοκοκαλιά της Ευρώπης.
Στο ψηφιακό πεδίο, η ενσωμάτωση εξοπλισμού κινεζικών κρατικοδίαιτων ομίλων στα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα 5G πολλών ευρωπαϊκών κρατών δημιούργησε μόνιμες δομικές ευπάθειες. Το 5G δεν αφορά τη γρήγορη πλοήγηση των χρηστών, αλλά τη λειτουργία των έξυπνων πόλεων, των δικτύων ενέργειας και των στρατιωτικών επικοινωνιών. Η ύπαρξη πιθανών ψηφιακών «κερκόπορτων» προσφέρει στην Κίνα τη δυνατότητα να προχωρήσει σε σαμποτάζ ή εκτεταμένη υποκλοπή δεδομένων σε συνθήκες γεωπολιτικής κρίσης.
Η διείσδυση, όμως, είναι εξίσου ορατή και στις θαλάσσιες πύλες της Ευρώπης. Η Κίνα ελέγχει τη διαχείριση μεγάλων λιμανιών της Ευρώπης με χαρακτηριστικότερη αυτή του λιμανιού στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας, του μεγαλύτερου και στρατηγικότερου εμπορικού κόμβου της ηπείρου. Εκεί, η ελεγχόμενη από το κινεζικό κράτος παρουσία σε τερματικούς σταθμούς προσφέρει στο Πεκίνο κάτι περισσότερο από οικονομικά οφέλη. Του δίνει πρόσβαση σε δεδομένα logistics, στη ροή πρώτων υλών και στη διακίνηση εμπορευμάτων, μετατρέποντας μια εμπορική υποδομή σε μοχλό γεωπολιτικής πίεσης.
Θεσμικό κενό ασφαλείας
Το μάθημα από την υπόθεση της Nvidia είναι σαφές. Η ελεύθερη αγορά και ο καπιταλισμός της καινοτομίας δεν μπορούν να επιβιώσουν σε θεσμικό κενό ασφαλείας. Οταν οι ΗΠΑ δείχνουν διατεθειμένες να υποβαθμίσουν ζητήματα κατασκοπείας για να προστατεύσουν τις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις, η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να συνεχίσει την ίδια πολιτική οικονομικού κατευνασμού. Αν οι κινεζικές μυστικές υπηρεσίες μπορούν να προσεγγίσουν τον ισχυρότερο άνθρωπο της παγκόσμιας τεχνολογίας, τότε οι ευρωπαϊκές υποδομές, με τα χαλαρά πρωτόκολλα ελέγχου, είναι πλήρως εκτεθειμένες.
Η στρατηγική απεξάρτηση από την Κίνα, η άμεση απομάκρυνση του κινεζικού εξοπλισμού από τα δίκτυα 5G και η ανάκτηση του ελέγχου στα ευρωπαϊκά λιμάνια δεν αποτελούν κρατικό προστατευτισμό. Αποτελούν πράξη εθνικής αυτοσυντήρησης και προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας. Η προάσπιση των ανοιχτών κοινωνιών και της επιχειρηματικότητας προϋποθέτει ισχυρά αντανακλαστικά άμυνας. Η ελευθερία δεν είναι δεδομένη ούτε δωρεάν· απαιτεί θωράκιση, επαγρύπνηση και το θάρρος να βάζεις τα όρια της ασφαλείας πάνω από το εφήμερο κέρδος. Αν η Ευρώπη δεν αφυπνιστεί τώρα, το τίμημα της πολιτικής της αβελτηρίας θα είναι η οριστική απώλεια της στρατηγικής της αυτονομίας.
