Ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ είχε λάβει απόρρητη προειδοποίηση για τον επικεφαλής της Nvidia, εντείνοντας τα ερωτήματα για τις εξαγωγές τσιπ στην Κίνα.
Νέες διαστάσεις αποκτά η υπόθεση που έχει προκαλέσει αναταράξεις στον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό Nvidia, καθώς αποκαλύπτεται ότι ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λούτνικ, ήταν μεταξύ των αξιωματούχων στους οποίους είχε αποσταλεί άκρως απόρρητο υπόμνημα για τις σχέσεις του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας, Τζένσεν Χουάνγκ, με γυναίκα που οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών φέρονται να θεωρούν πράκτορα της Κίνας.
Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Axios, η προειδοποίηση είχε φτάσει στο υπουργείο Εμπορίου πριν από την επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα, τον περασμένο Μάιο. Η αποκάλυψη εγείρει ερωτήματα για τους χειρισμούς του υπουργείου, το οποίο είναι αρμόδιο για τον έλεγχο των εξαγωγών ευαίσθητης αμερικανικής τεχνολογίας και είχε εγκρίνει την πώληση προηγμένων μικροκυκλωμάτων της Nvidia σε κινεζικές επιχειρήσεις.
Το απόρρητο υπόμνημα και η ενημέρωση του Τραμπ
Όπως είχαν αποκαλύψει οι New York Times, την εποπτεία της σύνταξης του υπομνήματος είχε αναλάβει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Το έγγραφο αφορούσε τις επαφές του Τζένσεν Χουάνγκ με την Άλις Χουάνγκ, πρώην στέλεχος της εταιρείας Megaspeed, με έδρα τη Σιγκαπούρη.
Κατά τα αμερικανικά δημοσιεύματα, οι υπηρεσίες πληροφοριών υποπτεύονται ότι η συγκεκριμένη γυναίκα είχε στρατολογηθεί από τις κινεζικές μυστικές υπηρεσίες με σκοπό να αποκτήσει πρόσβαση σε πληροφορίες για τη Nvidia και να επηρεάσει τις αποφάσεις σχετικά με τις εξαγωγές προηγμένων μικροκυκλωμάτων στην Κίνα. Οι καταγγελίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη δικαστική διαδικασία, ενώ το Πεκίνο έχει αρνηθεί οποιαδήποτε επιχείρηση κατασκοπείας σε βάρος της εταιρείας.
Το επίμαχο υπόμνημα φέρεται να βασίστηκε σε στοιχεία από την παρακολούθηση της Άλις Χουάνγκ και από έρευνα για ενδεχόμενο λαθρεμπόριο μικροκυκλωμάτων που σχετίζεται με τη Megaspeed. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η εταιρεία είχε αγοράσει προϊόντα της Nvidia αξίας αρκετών δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το έγγραφο κυκλοφόρησε μεταξύ ανώτερων κυβερνητικών αξιωματούχων πριν από το ταξίδι του Αμερικανού προέδρου στην Κίνα, από τις 13 έως τις 15 Μαΐου 2026.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Ρούμπιο ενημέρωσε προσωπικά τον Τραμπ κατά τη διάρκεια της πτήσης με το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, πριν από τη στάση ανεφοδιασμού στο Άνκορατζ της Αλάσκας, όπου ο Τζένσεν Χουάνγκ εντάχθηκε στην αμερικανική αποστολή, μολονότι αρχικά δεν περιλαμβανόταν στους προσκεκλημένους.
Οι άδειες για τα τσιπ H200 και ο ρόλος του Λούτνικ
Η χρονική αλληλουχία των προειδοποιήσεων και των αμερικανικών αποφάσεων για τις εξαγωγές προηγμένης τεχνολογίας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.
Στις 14 Μαΐου, το Reuters είχε μεταδώσει ότι το υπουργείο Εμπορίου ενέκρινε την αγορά των ισχυρών μικροκυκλωμάτων τεχνητής νοημοσύνης H200 της Nvidia από περίπου 10 κινεζικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων οι Alibaba, Tencent, ByteDance και JD.com.
Ορισμένες άδειες είχαν, ωστόσο, εκδοθεί πριν από τη διανομή του απόρρητου υπομνήματος. Η Nvidia είχε γνωστοποιήσει ήδη από τον Φεβρουάριο ότι είχε εξασφαλίσει σχετική άδεια, ενώ τον Μάρτιο ο επικεφαλής της είχε επιβεβαιώσει πως οι εγκρίσεις κάλυπταν και πελάτες στην Κίνα.
Παρά την αμερικανική αδειοδότηση, παραμένει ασαφές σε ποιον βαθμό οι εγκρίσεις οδήγησαν σε πραγματικές πωλήσεις, καθώς το Πεκίνο είχε αναστείλει ορισμένες αγορές, επιδιώκοντας παράλληλα να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή προηγμένων επεξεργαστών.
Η αποκάλυψη ότι το υπόμνημα είχε αποσταλεί στον Χάουαρντ Λούτνικ εντείνει τον προβληματισμό για το εάν οι πληροφορίες των υπηρεσιών ασφαλείας αξιολογήθηκαν επαρκώς από το υπουργείο Εμπορίου. Δεν έχει διευκρινιστεί, πάντως, κατά πόσο ο υπουργός είχε προσωπικά εξετάσει το περιεχόμενο του εγγράφου ή εάν αυτό επηρέασε τις αποφάσεις αδειοδότησης.
Το υπουργείο Εμπορίου δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα του Axios για σχολιασμό.
Τραμπ: «Δεν μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση»
Ερωτηθείς τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου σχετικά με την υπόθεση, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να είχε δει το απόρρητο υπόμνημα, χωρίς ωστόσο να θυμάται συγκεκριμένη ενημέρωση.
«Σίγουρα δεν μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση», ανέφερε, υποβαθμίζοντας τη σημασία που είχε αποδώσει τότε στις σχετικές πληροφορίες.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει σημαντικές χρηματιστηριακές πιέσεις στη Nvidia, η οποία, σύμφωνα με το Axios, έχει χάσει περίπου 1 τρισ. δολάρια από την κεφαλαιοποίησή της μετά τις πρώτες αποκαλύψεις των New York Times.
Οι απώλειες δεν αποδίδονται αποκλειστικά στις καταγγελίες για κατασκοπεία. Μέρος τους συνδέεται με τις ευρύτερες πιέσεις στις τεχνολογικές μετοχές μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, καθώς η ενίσχυση των Δημοκρατικών αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για αυστηρότερους περιορισμούς στην ανάπτυξη κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
Η παραδοχή Χουάνγκ και η ανεξάρτητη έρευνα της Nvidia
Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, ο Τζένσεν Χουάνγκ παραδέχθηκε, μέσω μηνύματος προς τους εργαζομένους της εταιρείας, ότι είχε διατηρήσει εξωσυζυγική σχέση, ζητώντας συγγνώμη από την οικογένεια και τους συνεργάτες του.
Η παραδοχή ακολούθησε τα δημοσιεύματα για τη σχέση του με την Άλις Χουάνγκ, η οποία είχε προηγουμένως παρουσιαστεί από τη Nvidia ως επαγγελματική επαφή.
Την ίδια ημέρα, το Διοικητικό Συμβούλιο της Nvidia ανακοίνωσε τη διεξαγωγή ανεξάρτητης έρευνας, υπό την εποπτεία επιτροπής ανεξάρτητων μελών και με τη συνδρομή εξωτερικών νομικών συμβούλων.
Η εταιρεία υπογράμμισε ότι, με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, δεν έχει λόγο να πιστεύει ότι παραβιάστηκε η εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ ή αποκαλύφθηκαν εμπιστευτικές εταιρικές πληροφορίες.
Παράλληλα, εξέφρασε την εμπιστοσύνη της στον Χουάνγκ, επιβεβαιώνοντας ότι ο ίδιος υποστηρίζει την έρευνα και έχει δεσμευθεί να συνεργαστεί πλήρως.
Το Κογκρέσο ζητά εξηγήσεις από τον υπουργό Εμπορίου
Οι αποκαλύψεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και στα δύο μεγάλα κόμματα των Ηνωμένων Πολιτειών, με μέλη του Κογκρέσου να ζητούν διερεύνηση των πιθανών κινδύνων για την εθνική ασφάλεια.
Οι Ρεπουμπλικανοί πρόεδροι τριών κοινοβουλευτικών επιτροπών, Μπράιαν Μαστ, Τζον Μούλεναρ και Ρικ Κρόφορντ, έχουν ζητήσει από τον Τζένσεν Χουάνγκ να συμμετάσχει σε κλειστή ενημέρωση στις 18 Νοεμβρίου, προκειμένου να δώσει εξηγήσεις για τις επαφές του με την Άλις Χουάνγκ και τους μηχανισμούς προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών της Nvidia.
Την ίδια ώρα, υψηλόβαθμα στελέχη των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων έχουν απευθύνει επιστολή στον Χάουαρντ Λούτνικ, ζητώντας να διευκρινίσει πότε ενημερώθηκε το υπουργείο για τις καταγγελίες και για ποιον λόγο συνεχίστηκαν οι εγκρίσεις εξαγωγής προηγμένων μικροκυκλωμάτων.
Στην επιστολή τους, οι βουλευτές Γκρέγκορι Μικς, Γκέιμπ Άμο και Σίντνεϊ Κάμλαγκερ-Ντοβ ζητούν την άμεση αναστολή των εξαγωγών προηγμένων επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης προς την Κίνα, μέχρι να αποσαφηνιστούν οι σχετικοί κίνδυνοι.
Επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει τι γνώριζε, πότε ενημερώθηκε και πώς αξιολόγησε τις προειδοποιήσεις προτού επιτρέψει τη μεταφορά αμερικανικής τεχνολογίας σε επιχειρήσεις με πιθανές διασυνδέσεις με την Κίνα.
Η υπόθεση αποκτά πλέον ευρύτερες πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις, καθώς η δικαστική και κοινοβουλευτική διερεύνηση καλείται να αποσαφηνίσει εάν υπήρξε πραγματική διαρροή ευαίσθητων πληροφοριών και κατά πόσο οι αρμόδιες αμερικανικές αρχές ανταποκρίθηκαν στις προειδοποιήσεις που είχαν λάβει.
