Αποτελεί είδος άγραφου… νόμου τα τελευταία χρόνια –από το 2012 και μετά επί της ουσίας– σε προεκλογικές περιόδους και όχι μόνο να τίθεται θέματα μετεκλογικών συνεργασιών.
Συνέβαλαν σε αυτό το γεγονός ότι μέχρι το 2019 δεν είχε καταστεί εφικτή η ανάδειξη αυτοδύναμης κυβέρνησης, αλλά και η απλή αναλογική που έφερε ο Αλέξης Τσίπρας το 2016 και που το 2023 για να υπάρξει κυβέρνηση χρειάστηκε να εφαρμοστεί ο ισχύων εκλογικός νόμος.
Δεν θα μπορούσε να αλλάξει κάτι εν όψει των επόμενων εθνικών εκλογών. Άλλωστε από τις ευρωεκλογές και μετά το αν θα υπάρξει κυβέρνηση συνεργασίας και με τη συμμετοχή ποιων είναι ένα θέμα που κυριαρχεί σε όλες τις συζητήσεις και τις συνεντεύξεις, με τους περισσότερους αναλυτές και τους εκπροσώπους κομμάτων να θεωρούν ως βάση για τις τοποθετήσεις τους το όποιο αποτέλεσμα, παραγνωρίζοντας ίσως τη χαλαρότητα της ψήφου και το γεγονός ότι οι πολίτες δεν ψηφίζουν για ηγεσία της χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό παρακολουθούμε μια διαρκή αναφορά σε ενδεχόμενες συνεργασίες και απαντήσεις από τη μία πλευρά και από την άλλη που στο τέλος της ημέρας προκαλούν επανάληψη των ίδιων ερωτήσεων.
Ο πρωθυπουργός με σαφήνεια έχει δηλώσει ότι στόχος της ΝΔ είναι η αυτοδυναμία προκειμένου να καταστεί εφικτός ο σχηματισμός μιας κυβέρνησης που θα μπορεί και τις κρίσεις –που δεν σταματούν– να διαχειριστεί και να προωθεί μέτρα, παρεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις χωρίς να απαιτούνται αέναες συζητήσεις και μεγάλες καθυστερήσεις στη λήψη των αποφάσεων. Επίσης έχει αποκλείσει συνεργασίες με κόμματα δεξιά της ΝΔ και φυσικά με όσους δεν υπάρχει η δυνατότητα συμφωνίας, όπως για παράδειγμα ο Αλέξης Τσίπρας.
Εκστρατεία σε θολά νερά
Από εκεί και πέρα, είναι όλα λίγο… θολά. Το ΠΑΣΟΚ έχει λάβει μια απόφαση –συνεδριακή μάλιστα– που αποκλείει οποιαδήποτε συνεργασία με τη ΝΔ. Δεν έχει αποκλείσει όμως κατηγορηματικά κανένα άλλο κόμμα. Ειδικά προς τα αριστερά. Δεν έχει υπάρξει κάθετη άρνηση συμπόρευσης για παράδειγμα με το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα ή της Ζωής Κωνσταντοπούλου και του Βαρουφάκη ή τον ΣΥΡΙΖΑ. Η αναφορά που γίνεται είναι πως επιδιώκει τη νίκη για να είναι κορμός μιας κυβέρνησης προοδευτικών δυνάμεων.
Να ηγηθεί του χώρου θέλει και ο Αλέξης Τσίπρας, το κόμμα του οποίου τη μια υιοθετεί τις δημοσκοπήσεις και δηλώνει αξιωματική αντιπολίτευση και την άλλη τις στηλιτεύει αφήνοντας να εννοηθεί πως δεν δείχνουν τη δυναμική που υπάρχει και η οποία δύναται να οδηγήσει σε εκλογική νίκη.
Τα δυο κόμματα της αντιπολίτευσης δεν θέτουν θέμα αυτοδυναμίας. Είναι και οι δημοσκοπήσεις που δεν επιτρέπουν κάτι τέτοιο. Μιλούν για νίκη –έστω με μια ψήφο– και εγκαλούν την κυβερνώσα παράταξη αναφορικά με δήθεν συνεργασίες με τη Δεξιά.
Αυτό που επιχειρείται να διαμορφωθεί ως κλίμα είναι μια επικείμενη εκλογική διαδικασία δύο γύρων, όπου στον δεύτερο όλα μπορούν να συμβούν. Το θέμα είναι πως οι εκλογές διεξάγονται σε μια Κυριακή. Δεν είναι διαδικασία δύο γύρων. Μπορεί να διεξαχθεί μια ακόμη εκλογική μάχη που όμως και πάλι θα ξεκινά από το μηδέν.
Σε κάθε περίπτωση, η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη αποτυπώνει την πραγματικότητα. Μεταξύ της προεκλογικής περιόδου και της μετεκλογικής μεσολαβεί η Κυριακή των εκλογών στην οποία όλα και όλοι κρίνονται.
* Tο άρθρο δημοσιεύτηκε στην έντυπη έκδοση του «Μανιφέστο»
