Η Σέβη Βολουδάκη διαχώρισε τη δημογραφική πολιτική από τη νόμιμη μετανάστευση, κατά τη διάρκεια συνεδρίου του ΟΟΣΑ στα Χανιά.
Την ανάγκη να αντιμετωπιστούν με διακριτές πολιτικές το δημογραφικό πρόβλημα και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού υπογράμμισε η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, στο 3ο Ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, το οποίο πραγματοποιήθηκε στα Χανιά, σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και τον Δήμο Χανίων.
Στο συνέδριο εξετάστηκαν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η νόμιμη μετανάστευση μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των ελλείψεων προσωπικού, με ιδιαίτερη έμφαση στην αντιστοίχιση επαγγελματικών δεξιοτήτων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, στη διαμόρφωση ασφαλών και διαφανών διαδικασιών εισόδου και στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.
Η απάντηση στο δημογραφικό βρίσκεται στην ελληνική κοινωνία
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της, η Σέβη Βολουδάκη επισήμανε ότι η προσέλκυση εργαζομένων από τρίτες χώρες μπορεί να καλύψει συγκεκριμένες ανάγκες της οικονομίας, χωρίς ωστόσο να αποτελεί υποκατάστατο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τη στήριξη των ελληνικών οικογενειών.
«Η μετανάστευση μπορεί να καλύψει συγκεκριμένες ανάγκες της αγοράς εργασίας, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει να υποκαθιστά την οικογενειακή πολιτική», δήλωσε, αναφερόμενη στις κυβερνητικές παρεμβάσεις για την προσιτή κατοικία, τη σταθερή απασχόληση και την πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες παιδικής φροντίδας.
Η υφυπουργός υπογράμμισε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση των δύο ζητημάτων απαιτεί διαφορετικό σχεδιασμό και σαφείς προτεραιότητες.
«Δύο ξεχωριστά προβλήματα με ξεχωριστές λύσεις. Το δημογραφικό χρειάζεται δημογραφική πολιτική. Η μετανάστευση χρειάζεται νομιμότητα, σχεδιασμό και, πάνω απ’ όλα, στήριξη», τόνισε.
Αναγνωρίζοντας τις ελλείψεις εργαζομένων στη γεωργία, στον τουρισμό, στις κατασκευές και στην υγεία, η κ. Βολουδάκη υποστήριξε ότι η νόμιμη εργασιακή μετανάστευση μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης, υπό την προϋπόθεση ότι θα βασίζεται σε διαφανείς διαδικασίες, αποτελεσματικούς ελέγχους και έγκυρες συμβάσεις εργασίας.
«Έτσι στηρίζουμε την οικονομία, προστατεύουμε όσους έρχονται να εργαστούν και κλείνουμε τον δρόμο στους διακινητές», ανέφερε, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέπουν στους νέους να παραμένουν στην Ελλάδα.
«Η απάντηση στο δημογραφικό βρίσκεται αλλού: στην ίδια την ελληνική κοινωνία. Εκεί έγκειται η ευθύνη μας: να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε οι νέοι να μπορούν να ζουν, να εργάζονται και να δημιουργούν οικογένεια στον τόπο τους», κατέληξε.
Καιρίδης: «Το σύστημα νόμιμης μετανάστευσης δεν δουλεύει»
Στις αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν τη δημόσια συζήτηση για τη μετανάστευση αναφέρθηκε ο βουλευτής της ΝΔ και πρώην υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Δημήτρης Καιρίδης, επικαλούμενος ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την Κρήτη.
Περιγράφοντας τις συναντήσεις του με τοπικούς εκπροσώπους, σημείωσε ότι ορισμένοι ζητούσαν περισσότερους εργαζομένους από το εξωτερικό προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι σοβαρές ελλείψεις στον τουρισμό και στη γεωργία, ενώ άλλοι απαιτούσαν τον περιορισμό της μετανάστευσης, ιδιαίτερα λόγω των αυξημένων παράτυπων αφίξεων από την ανατολική Λιβύη.
Ο πρώην υπουργός χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη αντίφαση «σχιζοφρένεια» της δημόσιας συζήτησης, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται να προσελκύσει τόσο εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης όσο και ανθρώπους με υψηλά επαγγελματικά προσόντα.
«Για να έχουμε μια ευημερούσα Ελλάδα στον 21ο αιώνα, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι προσελκύουμε το μερίδιο του παγκόσμιου ταλέντου που μας αναλογεί, όχι μόνο εργαζομένους χαμηλής αλλά και υψηλής ειδίκευσης», ανέφερε.
Ο Δημήτρης Καιρίδης αναγνώρισε τις αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος, παρά τις παρεμβάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί για τη βελτίωσή του.
«Έχουμε αποτύχει και στις δύο προκλήσεις. Το σύστημα νόμιμης μετανάστευσής μας δεν δουλεύει και δεν έχει καταφέρει να ανταποκριθεί στην πρόκληση», δήλωσε.
Στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων εργαζομένων επικεντρώθηκε ο Τζεμ Οζγκιουζέλ (Cem Ozguzel), οικονομολόγος στη Διεύθυνση Διαρθρωτικής Πολιτικής και Έρευνας του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ.
Όπως εξήγησε, οι ελλείψεις προσωπικού δεν αντιμετωπίζονται αποκλειστικά με την αύξηση του αριθμού των εργαζομένων, καθώς εξίσου σημαντική είναι η αξιοποίηση των επαγγελματικών προσόντων που διαθέτουν.
«Σημασία έχει πόσο αποτελεσματικά αξιοποιούνται οι δεξιότητες που είναι ήδη διαθέσιμες», επισήμανε, υπογραμμίζοντας ότι στην Ελλάδα τόσο οι γηγενείς όσο και οι μετανάστες απασχολούνται συχνά σε θέσεις κατώτερες των προσόντων τους, με το φαινόμενο να είναι εντονότερο στους δεύτερους.
Κατά τον ίδιο, απαιτούνται καλύτερη αντιστοίχιση δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας, αποτελεσματικότερη ένταξη των μεταναστών στην αγορά εργασίας και πρωτοβουλίες για την προσέλκυση Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό.
Οι συμφωνίες με τρίτες χώρες και το παράδειγμα της Γερμανίας
Στα πρακτικά εμπόδια εφαρμογής των διμερών συμφωνιών εργασιακής μετανάστευσης αναφέρθηκε ο Αμπντελμόχσεν Ελσαφέι (Abdelmohsen Elshafei), πρέσβης και αναπληρωτής βοηθός υπουργός αρμόδιος για την εργασιακή μετανάστευση της Αιγύπτου.
Ο Αιγύπτιος αξιωματούχος προανήγγειλε συναντήσεις με εκπροσώπους των ελληνικών υπουργείων Μετανάστευσης και Ασύλου και Αγροτικής Ανάπτυξης, με αντικείμενο την άρση των δυσκολιών που περιορίζουν την αποτελεσματικότητα της διμερούς συμφωνίας.
Ως βασικά προβλήματα προσδιόρισε τις διαδικασίες έκδοσης θεωρήσεων εισόδου και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τονίζοντας ότι στόχος είναι η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της συμφωνίας.
«Πρέπει να εργαστούμε περισσότερο για να λύσουμε αυτά τα ζητήματα και να αξιοποιήσουμε πλήρως τη συμφωνία», σημείωσε.
Την εμπειρία της Γερμανίας παρουσίασε η Γκουνίλα Φίνκε (Gunilla Fincke), γενική διευθύντρια στο Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας του ΟΟΣΑ για τη Μετανάστευση.
Η ίδια ανέδειξε πέντε βασικές προκλήσεις για την αποτελεσματική διαχείριση της εργασιακής μετανάστευσης: την επιτάχυνση και τη διαφάνεια των διαδικασιών εισόδου, την εποπτεία των ιδιωτικών γραφείων προσλήψεων για την αποτροπή της εκμετάλλευσης, την εκμάθηση της γλώσσας, την υποστήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέπουν στους εργαζομένους να παραμένουν στη χώρα υποδοχής.
Επισήμανε επίσης ότι η Γερμανία εξακολουθεί να προσελκύει σημαντικό αριθμό μεταναστών, αναφέροντας ότι το 2025 υποβλήθηκαν 214.000 αιτήσεις για βίζα, αριθμός αυξημένος κατά 10% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Στη σύνδεση της επαγγελματικής κατάρτισης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας αναφέρθηκε η Νατάλια Ποπόβα (Natalia Popova), οικονομολόγος εργασίας στη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO).
Παρουσιάζοντας τις λεγόμενες συμπράξεις κινητικότητας δεξιοτήτων, εξήγησε ότι η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από την κατάρτιση των εργαζομένων για συγκεκριμένες θέσεις και από την αναγνώριση των επαγγελματικών τους προσόντων τόσο στις χώρες προέλευσης όσο και στις χώρες προορισμού.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην έγκαιρη συμμετοχή εργοδοτών και συνδικάτων, καθώς και στην εποπτεία της εφαρμογής των συμφωνιών, επισημαίνοντας ότι συχνά οι σχετικές δεσμεύσεις δεν μετατρέπονται σε ουσιαστικά αποτελέσματα.
«Πολλές από αυτές τις συμφωνίες, δυστυχώς, υπάρχουν μόνο στα χαρτιά», παρατήρησε.
Οι παρεμβάσεις στο συνέδριο ανέδειξαν την ανάγκη για αποτελεσματικότερη διαχείριση της νόμιμης εργασιακής μετανάστευσης, με κριτήρια τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας, την προστασία των εργαζομένων και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, παράλληλα με τη διαμόρφωση αυτοτελούς πολιτικής για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.
