Στρατηγικό σχέδιο για τη διαχείριση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων καταρτίζει η Τουρκία, αξιοποιώντας ψηφιακά μοντέλα και τεχνολογίες προσομοίωσης, με ορίζοντα το 2030 και το 2050.
Ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα για τη βιώσιμη διαχείριση των θαλασσών προωθεί η Τουρκία, με την εκπόνηση στρατηγικών σχεδίων δράσης που θα καθορίσουν τις προτεραιότητες της χώρας έως το 2050.
Πρόκειται για το λεγόμενο «Γαλάζιο Σχέδιο» (Mavi Plan), το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το τουρκικό υπουργείο Περιβάλλοντος, Αστικοποίησης και Κλιματικής Αλλαγής και το Πολυτεχνείο της Μέσης Ανατολής (ODTÜ).
Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Anadolu, το πρόγραμμα αποσκοπεί στην αποτύπωση της οικολογικής και οικονομικής κατάστασης των θαλάσσιων περιοχών, στην καταγραφή των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και στην αξιολόγηση των πιέσεων που δέχονται τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Τους βασικούς άξονες της πρωτοβουλίας παρουσίασε ο καθηγητής Μπαρίς Σαλίχογλου, διευθυντής του Κέντρου Κλίματος και του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Επιστημών του ODTÜ, στο περιθώριο της COP31 στην Αττάλεια.
Ψηφιακά δίδυμα για τον σχεδιασμό των θαλάσσιων περιοχών
Κεντρικό στοιχείο του προγράμματος αποτελεί η αξιοποίηση της τεχνολογίας των «ψηφιακών διδύμων» (digital twins), δηλαδή ψηφιακών αναπαραστάσεων πραγματικών συστημάτων, οι οποίες επιτρέπουν την ανάλυση δεδομένων και την προσομοίωση διαφορετικών σεναρίων.
Μέσω αυτών των εργαλείων, οι τουρκικές αρχές επιδιώκουν να αποκτήσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης των θαλασσών και να διαμορφώσουν πολιτικές που θα συνδυάζουν την οικονομική αξιοποίηση με την περιβαλλοντική προστασία.
«Σχεδιάζουμε να αναπτύξουμε οδικούς χάρτες και στρατηγικά σχέδια δράσης για τις θάλασσές μας με ορίζοντα το 2030 και το 2050», δήλωσε ο Σαλίχογλου.
Όπως διευκρίνισε, το σχέδιο θα στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, υπολογιστικά μοντέλα και ψηφιακά δίδυμα, ώστε οι αρμόδιοι φορείς να μπορούν να αξιολογούν τις επιπτώσεις των επιλογών τους στον θαλάσσιο χώρο.
Τα πρώτα αποτελέσματα έως το τέλος του 2026
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται σε περίπου δύο χρόνια, ενώ τα πρώτα αποτελέσματα προβλέπεται να παρουσιαστούν έως το τέλος του 2026.
Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η κατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων πρέπει να συνεκτιμάται με τις οικονομικές δραστηριότητες, ώστε η ανάπτυξη να μην επιβαρύνει περαιτέρω το φυσικό περιβάλλον.
Παράλληλα, επισήμανε ότι οι θάλασσες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανθρώπινη ζωή και ότι απαιτούνται νέες στρατηγικές για τη μείωση των περιβαλλοντικών πιέσεων και τη διασφάλιση της βιώσιμης χρήσης των θαλάσσιων πόρων.
Η σημασία των περιφερειακών θαλασσών στην COP31
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στις προτεραιότητες που προβάλλει η Άγκυρα στο πλαίσιο της 31ης Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31), η οποία πραγματοποιείται στην Αττάλεια.
Ο Σαλίχογλου υποστήριξε ότι, μολονότι οι ωκεανοί αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στις διεθνείς συζητήσεις για την κλιματική αλλαγή, οι περιφερειακές θάλασσες δεν έχουν λάβει ανάλογη προσοχή.
Όπως ανέφερε, η Τουρκία επιδιώκει να αναδείξει τη σημασία τους στην παγκόσμια κλιματική ατζέντα, προωθώντας σχετικές πρωτοβουλίες και πιλοτικές δράσεις στο πλαίσιο της διάσκεψης.
Το «Γαλάζιο Σχέδιο» αποτελεί, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής ανακοινώσεις, πρωτοβουλία περιβαλλοντικού και οικονομικού σχεδιασμού, με επίκεντρο την επιστημονική παρακολούθηση, την προστασία των οικοσυστημάτων και τη μακροπρόθεσμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.