Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπερασπίστηκε τους ηγέτες της Φινλανδίας και της Νορβηγίας για την επικοινωνία τους με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, παρά τις ευρωπαϊκές αντιδράσεις.
Διαφορετικές προσεγγίσεις για τον τρόπο διαχείρισης των σχέσεων με τη Μόσχα αναδεικνύονται μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, μετά την πρωτοβουλία του προέδρου της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, και του πρωθυπουργού της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, να συνομιλήσουν απευθείας με τον Ρώσο πρόεδρο.
Οι δύο ηγέτες είχαν την Τρίτη 27 Οκτωβρίου τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας περίπου 90 λεπτών με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, καλώντας τον να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η κίνησή τους προκάλεσε επιφυλάξεις σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου εκφράστηκαν ανησυχίες ότι οι μεμονωμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες ενδέχεται να αποδυναμώσουν την ενιαία ευρωπαϊκή στάση απέναντι στη Ρωσία.
Ζελένσκι: «Η Φινλανδία και η Νορβηγία μάς βοηθούν πραγματικά»
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι τοποθετήθηκε υπέρ των δύο ηγετών, τονίζοντας ότι η πρωτοβουλία τους πραγματοποιήθηκε με διαφάνεια και είχε σαφή διπλωματικό σκοπό.
«Έχουμε πραγματικά πολύ καλές σχέσεις με αυτές τις χώρες. Μας βοηθούν ουσιαστικά», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους, εκφράζοντας τη θετική του εκτίμηση για τη στάση του Στουμπ και του Στέρε.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι η διπλωματική απομόνωση του Πούτιν είχε ήδη αρχίσει να περιορίζεται από το 2025, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε μαζί του στην Αλάσκα.
«Μετά την Αλάσκα, οι Ευρωπαίοι είχαν επίσης επαφές με τη Ρωσία. Απλώς δεν το έκαναν τόσο ανοιχτά όσο οι ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, είχαν προηγηθεί επικοινωνίες σε επίπεδο συμβούλων εθνικής ασφάλειας και υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς και άλλες συνομιλίες που έγιναν γνωστές μόνο εκ των υστέρων.
Αντίθετα, στην περίπτωση των δύο σκανδιναβικών χωρών, όπως υπογράμμισε, υπήρξε προηγούμενη ενημέρωση, αναλυτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων και σαφής προσδιορισμός των στόχων.
«Εδώ όλα έγιναν απολύτως ανοιχτά: συζητήσεις εκ των προτέρων, πλήρης ενημέρωση και διαφανείς στόχοι», σημείωσε.
Ένας νέος δίαυλος επικοινωνίας με τη Μόσχα
Ο Ουκρανός πρόεδρος εξήγησε ότι η πρωτοβουλία του Ελσίνκι και του Όσλο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πρόσθετου διαύλου επικοινωνίας ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Ρωσία.
Όπως επισήμανε, με αυτόν τον τρόπο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα μπορούν να αποκτούν πληροφορίες για τις ρωσικές θέσεις χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, θα έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν ορισμένα μηνύματα απευθείας στο Κρεμλίνο, αντί να περιορίζονται σε έμμεσες διπλωματικές επαφές.
Η υποστήριξη του Ζελένσκι αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ουκρανία εξακολουθεί να επιδιώκει μια ειρηνευτική συμφωνία που θα διασφαλίζει την κυριαρχία και την ασφάλειά της, ενώ οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της αναζητούν αποτελεσματικότερο ρόλο στις σχετικές διαπραγματεύσεις.
Δανία και Σουηδία εκφράζουν αντιρρήσεις
Η πρωτοβουλία των δύο ηγετών δεν έγινε δεκτή με την ίδια θετική διάθεση από όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε ότι αντιμετωπίζει με «μεγάλο σκεπτικισμό» την κοινή τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, υποστήριξε ότι η ειρήνη πρέπει να επιδιωχθεί μέσα από μια πολιτική ισχύος και όχι κατευνασμού της Ρωσίας.
Ευρωπαίος αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας στο POLITICO, προειδοποίησε ότι η ανάληψη ξεχωριστών πρωτοβουλιών από κάθε χώρα θα μπορούσε να κατακερματίσει την κοινή ευρωπαϊκή διπλωματική προσπάθεια.
Κατά την εκτίμησή του, σχήματα συνεργασίας όπως το E3, στο οποίο συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μπορούν να εξασφαλίσουν αποτελεσματικότερο συντονισμό στις επαφές με τη Μόσχα.
Η Ιταλία ζητά ενιαία ευρωπαϊκή εκπροσώπηση
Επιφυλάξεις διατύπωσαν και κυβερνητικοί αξιωματούχοι στην Ιταλία, επισημαίνοντας ότι η επικοινωνία των δύο σκανδιναβικών ηγετών ανέδειξε την αδυναμία της Ευρώπης να συμφωνήσει ποιος θα την εκπροσωπεί στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Σύμφωνα με αξιωματούχο από τη Ρώμη, οι διαρκείς αλλαγές στις διπλωματικές πρωτοβουλίες και στα σχήματα διαπραγμάτευσης ενδέχεται να περιορίσουν περαιτέρω την ευρωπαϊκή επιρροή.
«Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να ενεργούμε αποσπασματικά και με σχήματα που αλλάζουν από εβδομάδα σε εβδομάδα», ανέφερε.
Η ιταλική πλευρά τάσσεται υπέρ του άμεσου ορισμού εκπροσώπων με κοινή ευρωπαϊκή εντολή, ώστε να διασφαλιστούν τα συμφέροντα και η ασφάλεια της ηπείρου στις διαπραγματεύσεις.
«Οι διαπραγματεύσεις δεν θα περιμένουν», προειδοποίησε ο ίδιος αξιωματούχος.
Η προσεκτική στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Οι Βρυξέλλες απέφυγαν να ασκήσουν ευθεία κριτική στη διπλωματική πρωτοβουλία της Φινλανδίας και της Νορβηγίας.
Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Πάουλα Πίνιο, διευκρίνισε ότι η συνομιλία με τον Πούτιν πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά σε διμερές επίπεδο, χωρίς να αποτελεί επίσημη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Λαμβάνουμε υπόψη την τηλεφωνική επικοινωνία, η οποία πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά σε διμερές επίπεδο», δήλωσε.
Πρόσθεσε ότι οι προσπάθειες για την επίλυση του πολέμου διεξάγονται μέσω διαφορετικών διπλωματικών σχημάτων, με τη συμμετοχή αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, υπουργών, ανώτερων διπλωματών και άλλων αξιωματούχων.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετέχει», διαβεβαίωσε.
Οι διαφορετικές αντιδράσεις αναδεικνύουν ένα ουσιαστικό δίλημμα για τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας: πώς μπορούν να αποκτήσουν άμεσο λόγο στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, διατηρώντας ταυτόχρονα κοινή στάση απέναντι στη Μόσχα.
Για τον Ζελένσκι, η επικοινωνία των δύο σκανδιναβικών ηγετών αποτελεί μια χρήσιμη διπλωματική πρωτοβουλία, εφόσον πραγματοποιείται με διαφάνεια, σε συνεννόηση με το Κίεβο και με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
