Ο Ρώσος πρόεδρος προειδοποίησε ότι μια στρατιωτική αναμέτρηση με την Ευρώπη δεν θα είχε νικητές, ενώ αναφέρθηκε και στην ασφάλεια της Βαλτικής Θάλασσας.
Σε μια ιδιαίτερα αυστηρή προειδοποίηση προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προχώρησε την Πέμπτη (29/10) ο Βλαντίμιρ Πούτιν, δηλώνοντας ότι η Ρωσία είναι προετοιμασμένη για το ενδεχόμενο πολέμου με την Ευρώπη, μολονότι, όπως υποστήριξε, δεν επιθυμεί μια τέτοια σύγκρουση.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά τη σύνοδο κορυφής Ρωσίας - Αφρικής, ο Ρώσος πρόεδρος σχολίασε τις συζητήσεις που διεξάγονται σε ευρωπαϊκές χώρες για την ενίσχυση της στρατιωτικής τους ετοιμότητας απέναντι σε ενδεχόμενη αντιπαράθεση με τη Μόσχα έως το 2030.
«Πολλοί μιλούν συνεχώς για προετοιμασία πολέμου με τη Ρωσία μέχρι το 2030. Είναι σωστό αυτό; Όχι. Εμείς, καταρχάς, είμαστε έτοιμοι, αλλά δεν θέλουμε κανέναν πόλεμο με την Ευρώπη. Αν κάποιοι το θέλουν, ας προετοιμάζονται», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι όσοι επιδιώκουν τη στρατηγική ήττα της Ρωσίας δεν έχουν επιτύχει τον στόχο τους και αμφισβήτησε ότι θα μπορούσαν να τον πραγματοποιήσουν τα επόμενα χρόνια.
Ολοκληρώνοντας την αναφορά του, διατύπωσε την προειδοποίηση: «Αν τα πράγματα φτάσουν πολύ μακριά, δεν θα υπάρξουν καθόλου νικητές. Ας μην το ξεχνά κανείς».
Παράλληλα, δήλωσε ότι η Μόσχα παραμένει πρόθυμη να υποστηρίξει πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση των σχέσεών της με τις ευρωπαϊκές χώρες, παρά τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Προειδοποίηση για τη Βαλτική και αναφορά στο Ορμούζ
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Πούτιν στη Βαλτική Θάλασσα, μια περιοχή αυξημένης στρατηγικής σημασίας για τη Ρωσία και τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ στη βόρεια Ευρώπη.
Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί στη Βαλτική κατάσταση αντίστοιχη με εκείνη που επικρατεί στο Στενό του Ορμούζ, όπου η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σοβαρούς περιορισμούς στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
«Θέλει κανείς να διαμορφωθεί στη Βαλτική η ίδια κατάσταση που υπάρχει στον Περσικό Κόλπο ή στο Στενό του Ορμούζ; Δεν ξέρω. Εμείς δεν το θέλουμε, αλλά θα απαντήσουμε σε κάθε πρόκληση», προειδοποίησε.
Η τοποθέτηση συνδέεται με τις ρωσικές αιτιάσεις για περιορισμούς στη δραστηριότητα εμπορικών πλοίων και με τη συζήτηση γύρω από την εφαρμογή του διεθνούς ναυτικού δικαίου.
Το ζήτημα είχε τεθεί και κατά την πρόσφατη επικοινωνία του με ηγέτες της βόρειας Ευρώπης, οι οποίοι υπογράμμισαν την ανάγκη διατήρησης της ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Η συνομιλία των 90 λεπτών με Φινλανδία και Νορβηγία
Οι δηλώσεις του Ρώσου προέδρου ακολούθησαν την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε στις 27 Οκτωβρίου με τον πρόεδρο της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, και τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε.
Η συνομιλία, διάρκειας περίπου 90 λεπτών, πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία των δύο Σκανδιναβών ηγετών, οι οποίοι επικοινώνησαν με το Κρεμλίνο από το Ελσίνκι, κατόπιν συνεννόησης με την ουκρανική πλευρά.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της νορβηγικής κυβέρνησης, σκοπός ήταν η απευθείας μεταφορά μηνυμάτων στη Μόσχα σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, την αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών και τις προοπτικές επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.
Η πρωτοβουλία συνδεόταν επίσης με τις προγραμματιζόμενες διπλωματικές επαφές στο Άμπου Ντάμπι, όπου αναμένεται να συζητηθεί εκ νέου το ουκρανικό ζήτημα.
Ο Στουμπ και ο Στέρε διαβεβαίωσαν ότι οι χώρες τους θα εξακολουθήσουν να υποστηρίζουν το Κίεβο, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η αναζήτηση ειρηνικής διευθέτησης απαιτεί ουσιαστικό διάλογο.
Ο Φινλανδός πρόεδρος χαρακτήρισε τη συνομιλία ειλικρινή και ουσιαστική, τονίζοντας ότι η έκβαση του πολέμου επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια τόσο των γειτονικών προς τη Ρωσία κρατών όσο και της ευρύτερης Ευρώπης.
Από την πλευρά του, ο Νορβηγός πρωθυπουργός επισήμανε το τεράστιο ανθρώπινο και υλικό κόστος των συγκρούσεων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη περιορισμού της στρατιωτικής έντασης.
Ο Πούτιν σημείωσε ότι οι δύο συνομιλητές του διευκρίνισαν εξαρχής πως δεν εκπροσωπούσαν την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά ενεργούσαν με την ιδιότητα των ηγετών των δικών τους χωρών.
Διχασμένη η Ευρώπη για τις επαφές με το Κρεμλίνο
Η πρωτοβουλία του Ελσίνκι προκάλεσε διαφορετικές αντιδράσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, αναδεικνύοντας τις διαφωνίες για το κατά πόσο η επανέναρξη απευθείας επαφών με τον Ρώσο πρόεδρο θα μπορούσε να διευκολύνει την ειρηνευτική διαδικασία.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, εξέφρασε επιφυλάξεις για την αυτοτελή διπλωματική κίνηση Φινλανδίας και Νορβηγίας, υποστηρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να διατηρούν συντονισμένη στάση απέναντι στη Μόσχα.
Ανάλογο προβληματισμό διατύπωσε ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, ο οποίος ανέφερε ότι δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για την επικοινωνία.
Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα τέτοιων πρωτοβουλιών, επισημαίνοντας ότι προηγούμενες προσπάθειες διαλόγου με τον Πούτιν δεν είχαν οδηγήσει σε ουσιαστικά αποτελέσματα.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, επανέλαβε την εκτίμησή της ότι η Ρωσία δεν επιδεικνύει πραγματική διάθεση για ειρηνική διευθέτηση.
Η αντιπαράθεση αντανακλά ένα ευρύτερο διπλωματικό πρόβλημα: την προσπάθεια των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να εξασφαλίσουν ουσιαστική συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας, χωρίς να έχει ακόμη διαμορφωθεί κοινή εντολή για εκπροσώπηση της ΕΕ στις απευθείας συνομιλίες με τη Μόσχα.
Το Κρεμλίνο αφήνει ανοιχτή την πόρτα του διαλόγου
Σχολιάζοντας τις ευρωπαϊκές αντιδράσεις, ο σύμβουλος του Ρώσου προέδρου, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε ότι η Μόσχα δεν περίμενε την κριτική που ακολούθησε την επικοινωνία με τους δύο Σκανδιναβούς ηγέτες.
Όπως εξήγησε, το Κρεμλίνο θεωρούσε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία είχε προηγουμένως συζητηθεί με τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Ο Ουσακόφ διευκρίνισε ότι δεν υπάρχουν προς το παρόν συγκεκριμένες συμφωνίες για νέες συνομιλίες, αλλά ο Πούτιν παραμένει διαθέσιμος να ανταποκριθεί σε μελλοντικές πρωτοβουλίες επικοινωνίας.
Παράλληλα, η ρωσική πλευρά διατηρεί την προτίμησή της για διαπραγματεύσεις με τη συμμετοχή Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών, χωρίς να έχει συμφωνηθεί η ένταξη Ευρωπαίων εκπροσώπων στο συγκεκριμένο σχήμα.
Παρά τη δηλωμένη προθυμία για αποκατάσταση των διπλωματικών διαύλων, ο Ρώσος πρόεδρος δεν παρουσίασε κάποια μεταβολή των θέσεων της Μόσχας σχετικά με τις προϋποθέσεις τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα του κατά πόσο η επανέναρξη του διαλόγου μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική προσέγγιση.
