Προειδοποίηση για μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής απευθύνει ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, ζητώντας περισσότερη χρηματοδότηση για την πρόληψη.
Περισσότεροι από 200 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε περιοχές ιδιαίτερα ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή και ενδέχεται να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, προειδοποίησε η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), Έιμι Πόουπ, στο περιθώριο της COP31, που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας.
Σε συνέντευξή της στο Γαλλικό Πρακτορείο, η επικεφαλής του οργανισμού υπογράμμισε ότι η επιδείνωση των κλιματικών συνθηκών απειλεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερα κύματα αναγκαστικών μετακινήσεων, ιδιαίτερα σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες.
«Περισσότεροι από 200 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε κοινότητες που είναι εξαιρετικά ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή και κινδυνεύουν να μετεγκατασταθούν αναγκαστικά», δήλωσε, προειδοποιώντας ότι, χωρίς άμεση παρέμβαση, οι πληθυσμιακές αυτές μετακινήσεις θα αυξηθούν δραματικά.
Ο αριθμός αφορά πληθυσμούς που εκτίθενται σε υψηλό κίνδυνο εκτοπισμού, όχι ανθρώπους που έχουν ήδη εγκαταλείψει τις κατοικίες τους.
Σχεδόν 30 εκατομμύρια εκτοπισμοί λόγω ακραίων φαινομένων
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε ο ΔΟΜ, το 2025 καταγράφηκαν σχεδόν 30 εκατομμύρια εκτοπισμοί εξαιτίας φυσικών καταστροφών και ακραίων καιρικών φαινομένων, μεταξύ των οποίων καταιγίδες, πλημμύρες, παρατεταμένες ξηρασίες, δασικές πυρκαγιές και επεισόδια ακραίας ζέστης.
Η αυξανόμενη συχνότητα και ένταση τέτοιων φαινομένων περιορίζει τη δυνατότητα ολόκληρων κοινοτήτων να παραμείνουν στις περιοχές όπου ζουν, καταστρέφοντας κατοικίες, καλλιέργειες και βασικές υποδομές.
Η Πόουπ επισήμανε ότι η διεθνής κοινότητα εξακολουθεί να επικεντρώνεται κυρίως στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, διαθέτοντας σημαντικά ποσά για τη φύλαξη των συνόρων, αντί να αντιμετωπίζει εγκαίρως τους παράγοντες που εξαναγκάζουν τους ανθρώπους να μετακινηθούν.
«Συχνά μας ζητείται να βοηθήσουμε τις κυβερνήσεις όταν αντιμετωπίζουν παράτυπη μετανάστευση. Γνωρίζουμε πόσο δαπανηρό μπορεί να είναι αυτό, γνωρίζουμε πόσες ζωές μπορούν να χαθούν», ανέφερε.
Κατά την επικεφαλής του ΔΟΜ, η προληπτική επένδυση στην ανθεκτικότητα των ευάλωτων κοινοτήτων μπορεί να περιορίσει τόσο τις ανθρώπινες απώλειες όσο και το οικονομικό κόστος της διαχείρισης μελλοντικών μεταναστευτικών κρίσεων.
Το χρηματοδοτικό χάσμα και οι ανάγκες προσαρμογής
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Έιμι Πόουπ στο σημαντικό έλλειμμα χρηματοδότησης για τα μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), οι αναπτυσσόμενες χώρες θα χρειάζονται περίπου 310 έως 365 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035 για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Το ποσό αυτό υπερβαίνει κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους. Η διεθνής δημόσια χρηματοδότηση για την προσαρμογή ανήλθε σε περίπου 26 δισ. δολάρια το 2023, αναδεικνύοντας το χάσμα ανάμεσα στις πραγματικές ανάγκες και στις οικονομικές δεσμεύσεις.
Η επικεφαλής του ΔΟΜ υποστήριξε ότι η χρηματοδότηση πρέπει να κατευθυνθεί στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο, προκειμένου να ενισχυθούν οι υποδομές, η πρόσβαση σε νερό, η επισιτιστική ασφάλεια και η προστασία των τοπικών οικονομιών.
Χωρίς αποτελεσματικές παρεμβάσεις, ολοένα περισσότερες κοινότητες κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν την αναγκαστική μετανάστευση ως τη μοναδική διαθέσιμη επιλογή.
Η σχέση κλιματικής αλλαγής και πολεμικών συγκρούσεων
Η Έιμι Πόουπ υπογράμμισε επίσης ότι οι μετακινήσεις πληθυσμών λόγω της κλιματικής κρίσης συνδέονται στενά με εκείνες που προκαλούνται από ένοπλες συγκρούσεις.
«Είναι ζωτικής σημασίας οι κυβερνήσεις να μην διαχωρίζουν αυτά τα διαφορετικά ζητήματα. Το κλίμα έχει αντίκτυπο στις συγκρούσεις. Οι συγκρούσεις έχουν αντίκτυπο στο κλίμα», τόνισε.
Η υποβάθμιση των φυσικών πόρων, η λειψυδρία και η καταστροφή γεωργικών εκτάσεων μπορούν να επιδεινώσουν ήδη υπάρχουσες κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις. Αντίστοιχα, οι πολεμικές συγκρούσεις περιορίζουν τη δυνατότητα των κρατών να επενδύσουν στην προστασία των πληθυσμών από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Η επικεφαλής του ΔΟΜ ζήτησε, συνεπώς, μια ενιαία προσέγγιση της κλιματικής πολιτικής, της ανθρωπιστικής βοήθειας και της μεταναστευτικής διαχείρισης, με στόχο την αντιμετώπιση των αιτίων του εκτοπισμού.
Αιχμές για την απουσία ηγετών από την COP31
Η Πόουπ εξέφρασε την απογοήτευσή της για την απουσία αρκετών αρχηγών κρατών από την 31η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα, επισημαίνοντας ότι ορισμένες από τις κυβερνήσεις που δεν εκπροσωπούνται σε ανώτατο επίπεδο αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα σοβαρές προκλήσεις στη διαχείριση της μετανάστευσης.
«Πολλές από τις κυβερνήσεις που δεν είναι παρούσες ανησυχούν επίσης για το πώς να διαχειριστούν τη μετανάστευση», παρατήρησε.
Η ίδια απηύθυνε έκκληση για ευρύτερη διεθνή συνεργασία, τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση των κλιματικών μετακινήσεων δεν μπορεί να περιορίζεται στις χώρες που δέχονται τους εκτοπισμένους πληθυσμούς.
«Ενθαρρύνουμε όλα τα κράτη να συμμετάσχουν, να συνεισφέρουν λύσεις και να διασφαλίσουν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση. Θα θέλαμε να τους δούμε όλους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», κατέληξε.