Νέα έρευνα για πιθανή απάτη με ευρωπαϊκά κονδύλια άνοιξε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στην Ισπανία, μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Τολέδο.
Στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών εισαγγελικών αρχών βρίσκεται η διαχείριση χρηματοδοτήσεων για την αναβάθμιση της γραμμής υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης - Σεβίλλης, όπου στις 28 Οκτωβρίου 2026, κοντά στην πόλη Ούρδα της επαρχίας Τολέδο, σημειώθηκε σιδηροδρομικό δυστύχημα με 69 νεκρούς.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) επιβεβαίωσε την έναρξη της έρευνας, η οποία επικεντρώνεται στην πιθανή παράνομη χρήση ευρωπαϊκών πόρων που προορίζονταν για τη συντήρηση, την αναβάθμιση των συστημάτων ασφαλείας, τη σηματοδότηση και τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές του σιδηροδρομικού άξονα.
Έρευνες σε τρεις δημόσιους οργανισμούς
Το πρωί της Παρασκευής 6 Νοεμβρίου, περίπου στις 09:30, στελέχη της Κεντρικής Επιχειρησιακής Μονάδας (UCO) της ισπανικής Guardia Civil μετέβησαν στις εγκαταστάσεις τριών δημόσιων φορέων, προκειμένου να συγκεντρώσουν έγγραφα και στοιχεία σχετικά με τις εργασίες που είχαν πραγματοποιηθεί στη γραμμή.
Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν στον Διαχειριστή Σιδηροδρομικών Υποδομών (ADIF), την Κρατική Υπηρεσία Σιδηροδρομικής Ασφάλειας (AESF) και το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ισπανίας.
Στόχος των ερευνητών είναι να εξακριβώσουν εάν τα ευρωπαϊκά κονδύλια αξιοποιήθηκαν σύμφωνα με τους όρους χρηματοδότησης και εάν οι προβλεπόμενες εργασίες εκτελέστηκαν όπως είχαν εγκριθεί.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διευκρίνισε ότι η διαδικασία κινήθηκε αυτεπαγγέλτως, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς της να διερευνά ενδεχόμενα αδικήματα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επιβεβαιώνοντας τις ερευνητικές ενέργειες, η EPPO σημείωσε ότι η ανακοίνωση γίνεται κατ' εξαίρεση, λόγω του αυξημένου δημόσιου ενδιαφέροντος, και ότι δεν θα δημοσιοποιηθούν περισσότερες λεπτομέρειες σε αυτό το στάδιο.
Δεύτερη έρευνα μετά την τραγωδία στο Αδαμούθ
Πρόκειται για τη δεύτερη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχετικά με πιθανές οικονομικές παρατυπίες σε έργα της ίδιας σιδηροδρομικής γραμμής μέσα στο 2026.
Η προηγούμενη υπόθεση αφορά το δυστύχημα της 18ης Ιανουαρίου στο Αδαμούθ της Κόρδοβας, όπου έχασαν τη ζωή τους 46 άνθρωποι.
Οι πρώτες εισαγγελικές ενέργειες είχαν πραγματοποιηθεί ήδη από τα τέλη Ιανουαρίου, με αίτημα της 30ής Ιανουαρίου προς τον ADIF για την προσκόμιση συμβάσεων και σχετικών φακέλων. Η έρευνα έγινε δημοσίως γνωστή τον Μάρτιο του 2026.
Οι δύο διαδικασίες αφορούν διαφορετικά τμήματα και εργασίες στον παλαιότερο σιδηροδρομικό άξονα υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας, στον οποίο καταγράφηκαν συνολικά 115 θάνατοι μέσα σε διάστημα μικρότερο των δέκα μηνών.
Παράλληλα συνεχίζονται οι έρευνες των ισπανικών δικαστικών αρχών για τα αίτια των δύο δυστυχημάτων. Η διερεύνηση ενδεχόμενης απάτης με κοινοτικά κονδύλια αποτελεί διακριτή διαδικασία και δεν συνεπάγεται ότι έχει αποδειχθεί σύνδεση οικονομικών παρατυπιών με τις τραγωδίες.
Στο επίκεντρο χρηματοδότηση 111,6 εκατ. ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ευρωπαϊκή επιχορήγηση ύψους 111.646.340 ευρώ, την οποία ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούνιο του 2024 για τον εκσυγχρονισμό της γραμμής Μαδρίτης - Σεβίλλης.
Η χρηματοδότηση προερχόταν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και προοριζόταν για εργασίες ανανέωσης της σιδηροδρομικής υποδομής, μεταξύ των οποίων η αντικατάσταση σιδηροτροχιών και στρωτήρων.
Το συγκεκριμένο κονδύλι εξετάζεται στο πλαίσιο της προηγούμενης έρευνας για το Αδαμούθ, ενώ η νέα διαδικασία επικεντρώνεται ιδιαίτερα στη χρηματοδότηση των συστημάτων ασφαλείας, σηματοδότησης και επικοινωνιών.
Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν ζητήσει τις συμβάσεις και τα αρχεία εκτέλεσης των έργων που αφορούν τα επίμαχα τμήματα, ώστε να διαπιστωθεί εάν οι διαθέσιμοι πόροι χρησιμοποιήθηκαν νόμιμα και σύμφωνα με τις εγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές.
Από την πλευρά του, το ισπανικό υπουργείο Μεταφορών είχε υποστηρίξει, αναφερόμενο στην προηγούμενη έρευνα, ότι η τεκμηρίωση της χρήσης των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων πραγματοποιήθηκε κανονικά, δηλώνοντας πλήρη συνεργασία με τις εισαγγελικές αρχές.
Η εξέλιξη των δύο ερευνών αναμένεται να αποσαφηνίσει εάν υπήρξαν παρατυπίες στη διάθεση των κοινοτικών πόρων, την ώρα που η ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών στην Ισπανία βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μετά τα δύο πολύνεκρα δυστυχήματα.
