Νέες οδηγίες ετοιμότητας για τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καλώντας τους πολίτες να προετοιμαστούν για έκτακτες ανάγκες.
Η πρωτοβουλία ανακοινώθηκε την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας στις Βρυξέλλες, από την επίτροπο Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ, και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών κοινωνιών απέναντι σε ολοένα συχνότερες και πιο σύνθετες απειλές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα των νοικοκυριών να καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες για τρεις ημέρες χωρίς εξωτερική βοήθεια, έως ότου κινητοποιηθούν πλήρως οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Τι προβλέπει ο οδηγός ετοιμότητας 72 ωρών
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν επικεντρώνονται σε τέσσερις βασικούς τομείς, συνδυάζοντας την ατομική προετοιμασία με την εκπαίδευση και την αποτελεσματικότερη ενημέρωση των πολιτών.
Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η αυτάρκεια για 72 ώρες. Τα νοικοκυριά ενθαρρύνονται να διαθέτουν βασικά εφόδια έκτακτης ανάγκης και μια κατάλληλα προετοιμασμένη τσάντα έκτακτης ανάγκης, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις άμεσες ανάγκες τους κατά τις πρώτες τρεις ημέρες μιας καταστροφής.
Ο δεύτερος τομέας αφορά την εκπαίδευση των παιδιών στην ετοιμότητα, με ενσωμάτωση σχετικών δραστηριοτήτων στην προσχολική και την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Προβλέπεται επίσης κατάρτιση των εκπαιδευτικών, ώστε οι μαθητές να αποκτούν από μικρή ηλικία πρακτικές δεξιότητες αντιμετώπισης κινδύνων, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία τους και χωρίς να καλλιεργείται φόβος ή άγχος.
Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται για τα άτομα με αναπηρία, με στόχο τα σχέδια πολιτικής προστασίας να είναι προσβάσιμα και να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Η Επιτροπή ενθαρρύνει παράλληλα την ενεργό συμμετοχή τους στον σχεδιασμό των μέτρων ετοιμότητας.
Ο τέταρτος άξονας αφορά την έγκαιρη και αξιόπιστη ενημέρωση για κινδύνους και απειλές. Οι αρμόδιες αρχές καλούνται να βελτιώσουν τους μηχανισμούς επικοινωνίας, ώστε οι πολίτες να λαμβάνουν σαφείς και προσβάσιμες πληροφορίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια έκτακτη κατάσταση.
Οι οδηγίες έχουν μη δεσμευτικό χαρακτήρα και αποσκοπούν στη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής κουλτούρας πρόληψης και προετοιμασίας.
Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας από τον Οκτώβριο του 2027
Παράλληλα, η Χάτζα Λαχμπίμπ ανακοίνωσε την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να καθιερώσει ετήσια Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας, με την πρώτη διοργάνωση να προγραμματίζεται για τις 23 Οκτωβρίου 2027.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της ενεργού συμμετοχής πολιτών και τοπικών κοινοτήτων στην πρόληψη και την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων, αναγνωρίζοντας παράλληλα το έργο των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών πολιτικής προστασίας.
Η ημερομηνία συνδέεται με την επέτειο ίδρυσης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, στις 23 Οκτωβρίου 2001.
Τα νέα μέτρα εντάσσονται στην ευρύτερη Στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας, η οποία αποβλέπει στην ενίσχυση της δυνατότητας της Ευρώπης να προβλέπει, να προλαμβάνει και να διαχειρίζεται κρίσεις.
Σχέδια για να λειτουργούν οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας ακόμη και σε καταστροφές
Πέρα από την προετοιμασία των νοικοκυριών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι εθνικοί μηχανισμοί πολιτικής προστασίας θα μπορούν να λειτουργούν απρόσκοπτα ακόμη και υπό ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες.
Για τον σκοπό αυτό έχει εγκριθεί σύσταση σχετικά με την επιχειρησιακή συνέχεια και τις δοκιμές αντοχής, η οποία απευθύνεται στα κράτη-μέλη της ΕΕ και στις υπόλοιπες χώρες που συμμετέχουν στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας.
Η σύσταση προβλέπει την κατάρτιση σχεδίων επιχειρησιακής συνέχειας και την πραγματοποίηση τακτικών ασκήσεων ελέγχου, ώστε τα εθνικά σημεία επαφής πολιτικής προστασίας να παραμένουν λειτουργικά σε εικοσιτετράωρη βάση, ακόμη και όταν μια σοβαρή κρίση προκαλεί εκτεταμένες διαταραχές.
Αξιοποιώντας τα διδάγματα προηγούμενων καταστροφών, η Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής ανταπόκρισης σε μελλοντικές έκτακτες ανάγκες.
Η νέα δέσμη πρωτοβουλιών συνδέει έτσι την πρακτική ετοιμότητα των πολιτών με την ανθεκτικότητα των κρατικών υπηρεσιών, ώστε η παροχή βοήθειας να συνεχίζεται ακόμη και στις δυσκολότερες συνθήκες.
