Η πρόωρη αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα άνοιξε τη μάχη για την προεδρία και έβαλε στο ίδιο τραπέζι δύο ακόμη θέσεις στο Εκτελεστικό Συμβούλιο.
Η Λαγκάρντ θα αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2027, περίπου οκτώ μήνες πριν από την κανονική λήξη της θητείας της. Η δε ανακοίνωση αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το επόμενο βήμα της. Η ίδια εξήγησε ότι θέλει να έχει την ελευθερία να τοποθετείται δημόσια και για ζητήματα πέρα από τη νομισματική πολιτική.
Η προθεσμία για τις υποψηφιότητες έληξε την Παρασκευή (6/11) με τα δύο ονόματα που αναμένονταν. Η Ολλανδία πρότεινε τον Κλάας Κνοτ, πρώην διοικητή της κεντρικής της τράπεζας, και η Ισπανία τον Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας και σημερινό γενικό διευθυντή της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS). Οι δύο υποψηφιότητες φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τις διαφορετικές προτεραιότητες Βορρά και Νότου στην Ευρωζώνη, με τα επιτόκια και τον πληθωρισμό στο επίκεντρο.
Ποιος είναι ο Κνοτ
Ο 59χρονος Κνοτ διοίκησε για 14 χρόνια την κεντρική τράπεζα της Ολλανδίας και μετείχε στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις για τα επιτόκια. Προέρχεται από τη χώρα που συγκαταλέγεται στους «φειδωλούς» της Ευρωζώνης και έχει τη φήμη του «γερακιού» στη νομισματική πολιτική. Δίνει προτεραιότητα στη σταθερότητα των τιμών και στην ανάσχεση του πληθωρισμού, αν και τα τελευταία χρόνια έχει δείξει μεγαλύτερη διάθεση για συνεννόηση.
Η στάση της Γερμανίας
Το Βερολίνο εξετάζει τις αλλαγές στην ΕΚΤ ως μέρος μιας «ολοκληρωμένης λύσης» για τις θέσεις που ανοίγουν το 2027. Η πρώτη κενή θέση θα είναι εκείνη της Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλους του Εκτελεστικού Συμβουλίου με αρμοδιότητα για τις πράξεις στις αγορές. Η Γερμανίδα αξιωματούχος αποχωρεί στις 3 Ιανουαρίου 2027 για να αναλάβει ανώτερη θέση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Στις 31 Μαΐου 2027 ολοκληρώνεται και η θητεία του Ιρλανδού Φίλιπ Λέιν, επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ. Το Βερολίνο ενδέχεται να διεκδικήσει τη θέση, την οποία έχουν ήδη καταλάβει δύο Γερμανοί, ο Ότμαρ Ίσινγκ από το 1998 έως το 2006 και ο Γιούργκεν Σταρκ από το 2006 έως το 2011.
Σύμφωνα με το Reuters, το ποιος θα διαδεχθεί τον Λέιν μπορεί να επηρεάσει και την επιλογή προέδρου. Αν η Γαλλία εξασφαλίσει τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, αναλυτές βλέπουν περισσότερες πιθανότητες για τον Κνοτ. Αν την πάρει η Γερμανία, εκτιμούν ότι ενισχύεται ο ντε Κος. Η επιλογή του Κνοτ θα μπορούσε επίσης να ανοίξει τέταρτη θέση στο εξαμελές Εκτελεστικό Συμβούλιο, καθώς κατά πάγια πρακτική δεν μετέχουν ταυτόχρονα δύο πρόσωπα από την ίδια χώρα και ο Ολλανδός Φρανκ Έλντερσον έχει ήδη έδρα.
Ποιος είναι ο ντε Κος
Ο 55χρονος Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος διετέλεσε διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας από το 2018 έως το 2024 και συμμετείχε στις αποφάσεις της ΕΚΤ για τα επιτόκια. Χαρακτηρίζεται «περιστέρι», καθώς δίνει μεγαλύτερο βάρος στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια απότομη αύξηση των επιτοκίων στην οικονομική ανάπτυξη. Προκρίνει πιο σταδιακές κινήσεις, εφόσον το επιτρέπει η πορεία του πληθωρισμού.
Στην Ευρωζώνη έχει αποκτήσει τη φήμη του οικονομολόγου που μπορεί να βρει κοινό έδαφος ανάμεσα στις κυβερνήσεις του Βορρά, που δίνουν βάρος στη δημοσιονομική πειθαρχία, και σε εκείνες του Νότου, που επιμένουν περισσότερο στην οικονομική συνοχή. Η Wall Street Journal τον συγκαταλέγει στα φαβορί. Η Ισπανία δεν είχε ποτέ πρόεδρο στην ΕΚΤ, στοιχείο που μετρά στις διαπραγματεύσεις για τη γεωγραφική κατανομή των αξιωμάτων. Ο ντε Κος έχει επίσης τη στήριξη τόσο της ισπανικής κυβέρνησης όσο και της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σε μια φορτισμένη προεκλογική περίοδο.
Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης θα συζητήσουν τις δύο υποψηφιότητες στο Eurogroup της Δευτέρας (9/11). Στόχος είναι να υπάρξει πολιτική συμφωνία στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου. Για τη σύσταση του Συμβουλίου της Ε.Ε. απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον 16 από τις 21 χώρες της Ευρωζώνης, οι οποίες πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της. Τον νέο πρόεδρο θα διορίσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αφού ζητηθεί η γνώμη της ΕΚΤ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
