Σε αδιέξοδο κατέληξαν οι διαπραγματεύσεις της COP31 στην Αττάλεια, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες απέρριψαν το τελικό σχέδιο συμφωνίας που παρουσίασαν η Τουρκία και η Αυστραλία, κρίνοντας ότι δεν ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας ήρθε έπειτα από περισσότερες από δύο εβδομάδες διαπραγματεύσεων, αλλά και διήμερη παράταση των εργασιών, καθιστώντας τη φετινή Διάσκεψη τη μεγαλύτερη σε διάρκεια στην ιστορία των COP.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, εξέφρασε τη «βαθιά απογοήτευσή» του για την εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι οι κυβερνήσεις δεν στάθηκαν στο ύψος των απαιτήσεων που δημιουργεί η κλιματική κρίση.

«Τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν την κινητήρια δύναμη της κλιματικής κρίσης», υπογράμμισε σε ανακοίνωσή του.

«Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνουμε», δήλωσε ο Τούρκος προεδρεύων

Κατά την καταληκτική συνεδρίαση της ολομέλειας, ο πρόεδρος της COP31 από την πλευρά της Τουρκίας, Μουράτ Κουρούμ, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για την επίτευξη συμφωνίας.

Παρά τις προσπάθειες που προηγήθηκαν, ξεκαθάρισε ότι δεν επρόκειτο να παρουσιάσει νέο κείμενο προς διαπραγμάτευση.

«Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνουμε, κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Από εδώ και στο εξής δεν θα υπάρξει νέο κείμενο», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Στη συνέχεια αποχώρησε από το βήμα, ενώ οι εκπρόσωποι των χωρών συνέχιζαν τις τοποθετήσεις τους.

Από την πλευρά του, ο Αυστραλός πρόεδρος της COP31, Κρις Μπόουεν, ο οποίος είχε αναλάβει τον συντονισμό των διαπραγματεύσεων, χαρακτήρισε την έκβαση «πολύ απογοητευτική». Όπως ανέφερε, οι διαφωνίες γύρω από τα ορυκτά καύσιμα και τη χρηματοδότηση των μέτρων για το κλίμα αποτέλεσαν τα βασικά εμπόδια για την επίτευξη συμβιβασμού.

Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση καταψήφισε το σχέδιο

Κεντρικό σημείο αντιπαράθεσης αποτέλεσε η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στα ορυκτά καύσιμα από το τελικό σχέδιο συμφωνίας.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Ντάραγκ Ο’Μπράιαν, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορούσε να στηρίξει το κείμενο, ακριβώς επειδή δεν περιλάμβανε σχετική αναφορά.

Η θέση αυτή συνδέεται με την επιστημονική τεκμηρίωση για τον ρόλο των ορυκτών καυσίμων στην υπερθέρμανση του πλανήτη, καθώς η καύση τους αποτελεί βασική πηγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Σύμφωνα με παρατηρητές που βρίσκονταν στη Διάσκεψη, η Σαουδική Αραβία και άλλες μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες άσκησαν έντονες πιέσεις ώστε να μη συμπεριληφθεί στο κείμενο αναφορά στα ορυκτά καύσιμα.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος του Βελγίου, Ζαν-Λικ Κρουκ, χαρακτήρισε την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας δύσκολη, αλλά σωστή εξέλιξη, υποστηρίζοντας ότι η πολυμερής συνεργασία δεν σημαίνει πως οι χώρες πρέπει να αποδέχονται κάθε συμβιβασμό.

«Δεν είναι το τέλος της πολυμερούς προσέγγισης, αλλά πρέπει να υπάρχει το θάρρος να πούμε όχι», ανέφερε.

Η διαφωνία για την απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα

Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο του σχεδίου που απορρίφθηκε αφορούσε την ανάπτυξη τεχνολογιών απομάκρυνσης του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Το κείμενο αναγνώριζε ότι η παγκόσμια θερμοκρασία αναμένεται να ξεπεράσει το συμφωνημένο όριο και ζητούσε την ταχύτερη ανάπτυξη σχετικών τεχνολογιών, με στόχο να καταστεί δυνατή η αντιστροφή αυτής της υπέρβασης.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποτελούσε βασική απαίτηση των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.

Οι τεχνολογίες απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα θεωρούνται από την επιστημονική κοινότητα σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, υπό την προϋπόθεση ότι συνδυάζονται με ουσιαστική και δραστική μείωση των εκπομπών.

Ωστόσο, οι επικριτές του σχεδίου εξέφρασαν την ανησυχία ότι η συγκεκριμένη διατύπωση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως επιχείρημα για τη συνέχιση της εξόρυξης και χρήσης πετρελαίου, με την επίκληση μελλοντικών τεχνολογικών λύσεων για την απομάκρυνση των εκπομπών.

Από την πλευρά της Σαουδικής Αραβίας, εκπρόσωπος της αντιπροσωπείας δήλωσε κατά την καταληκτική συνεδρίαση ότι προκαλεί έκπληξη η αντίσταση απέναντι σε μια τεχνολογία που, όπως υποστήριξε, προσφέρει πραγματική λύση στην κλιματική κρίση.