Η διευθύντρια της δημόσιας τηλεόρασης της Σερβίας παραιτήθηκε μετά την εκλογική νίκη της Φοιτητικής Λίστας, εν μέσω πιέσεων για ανεξάρτητη ενημέρωση.
Την παραίτησή της από τη διεύθυνση της Ραδιοτηλεόρασης της Σερβίας (RTS) υπέβαλε η Μάνια Γκρίτσιτς, λίγες ημέρες μετά την εκλογική ήττα του Αλεξάνταρ Βούτσιτς από το φοιτητικό κίνημα που ανέτρεψε τους πολιτικούς συσχετισμούς στη χώρα. Η απόφασή της ανακοινώθηκε το βράδυ της Τετάρτης, έπειτα από συνομιλίες με εκπροσώπους των συνδικάτων.
Σε ανακοίνωσή της, η Γκρίτσιτς αναγνώρισε ότι η παραμονή της στη θέση της αντιμετωπίζεται από μέρος της κοινής γνώμης ως «προσωρινό εμπόδιο για την αλλαγή», εν μέσω αυξανόμενων αιτημάτων για αναδιάρθρωση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης.
«Αναμένω ότι το διοικητικό συμβούλιο, εντός των ορίων της νόμιμης αρμοδιότητάς του, θα λάβει όλα τα απαραίτητα βήματα χωρίς καθυστέρηση για να διασφαλίσει την αδιάλειπτη ηγεσία και τη νόμιμη παράδοση των καθηκόντων», ανέφερε.
Οι πιέσεις στα δημόσια ΜΜΕ μετά τις εκλογές
Η παραίτηση της επικεφαλής του RTS εντάσσεται στις ευρύτερες ανακατατάξεις που ακολουθούν την ήττα του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), έπειτα από σχεδόν 15 χρόνια πολιτικής κυριαρχίας του Βούτσιτς.
Ο Σέρβος πρόεδρος, ο οποίος είχε διατελέσει υπουργός Πληροφοριών από το 1998 έως το 2000, κατά τη διακυβέρνηση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα για την άσκηση αυστηρού ελέγχου στα μέσα ενημέρωσης.
Οι πρώτες δημόσιες παραδοχές για τη δημοσιογραφική κάλυψη της προηγούμενης περιόδου ήρθαν τη Δευτέρα από τη Ραδιοτηλεόραση της Βοϊβοντίνας (RTV), η οποία ζήτησε συγγνώμη από τους τηλεθεατές για τη μονόπλευρη και ανεπαρκώς κριτική παρουσίαση των πολιτικών εξελίξεων επί σειρά ετών.
Ανάλογη εξέλιξη είχε σημειωθεί τον Ιούλιο του 2026 στην Ουγγαρία, περίπου τρεις μήνες μετά την εκλογική ήττα του κόμματος Fidesz του πρώην πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν. Τότε, το δημόσιο τηλεοπτικό κανάλι M1 είχε διακόψει το πρόγραμμά του, προβάλλοντας μαύρη οθόνη με το μήνυμα: «Τα δημόσια μέσα ενημέρωσης δεν επιτρέπεται να λένε ψέματα. Ζητούμε συγγνώμη που το κάναμε αυτό επί πολλά χρόνια».
Στην 104η θέση η Σερβία για την ελευθερία του Τύπου
Η κατάσταση των σερβικών μέσων ενημέρωσης αποτυπώνεται και στην κατάταξη της οργάνωσης Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), η οποία τοποθετεί τη χώρα στην 104η θέση μεταξύ 180 κρατών στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου για το 2026, τη χαμηλότερη θέση που έχει καταγράψει στην ιστορία της.
Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα το ανεξάρτητο εκλογικό παρατηρητήριο Crta, οι τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας αφιέρωσαν περίπου το 75% του χρόνου πολιτικής κάλυψης σε κυβερνητικούς εκπροσώπους κατά την προεκλογική περίοδο.
Η Φοιτητική Λίστα, αντίθετα, παρουσιάστηκε με αρνητικό τρόπο σε ποσοστό μεγαλύτερο του 80% του χρόνου που της αφιερώθηκε, σύμφωνα με την ίδια έρευνα.
Οι 140 έδρες των φοιτητών και η επόμενη κυβέρνηση
Η εκλογική αναμέτρηση της 25ης Οκτωβρίου ανέδειξε τη Φοιτητική Λίστα σε κυρίαρχη κοινοβουλευτική δύναμη, εξασφαλίζοντας την πλειοψηφία στο σερβικό κοινοβούλιο.
Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση της Εκλογικής Επιτροπής της Σερβίας, την Τετάρτη, το φοιτητικό κίνημα συγκεντρώνει 140 από τις 250 έδρες, ενώ ο συνασπισμός του Βούτσιτς εξασφαλίζει 104 έδρες. Τα αποτελέσματα παραμένουν προσωρινά, καθώς η εκλογική διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί επισήμως.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στα πρόσωπα που θα προτείνει η νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την πρωθυπουργία και τις υπόλοιπες καίριες κυβερνητικές θέσεις, καθώς και στις αλλαγές που ενδέχεται να δρομολογηθούν στους κρατικούς θεσμούς.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αναδιοργάνωση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, καθώς οι πρόσφατες παραιτήσεις και οι δημόσιες παραδοχές μεροληψίας ενισχύουν τη συζήτηση για τη διασφάλιση της δημοσιογραφικής ανεξαρτησίας και της πολιτικής πολυφωνίας στη Σερβία.
