Υπάρχει ένα πλεονέκτημα στο να αφηγείται κανείς την πολιτική του σταδιοδρομία σε ξένη εφημερίδα: οι αναγνώστες δεν έχουν υποχρεωτικά ζήσει όσα περιγράφει. Κάπως έτσι, ο Αλέξης Τσίπρας, στη συνέντευξή του στη γαλλική Libération, παρουσιάζεται ως προστάτης των αδυνάμων, πολέμιος της λιτότητας και, περίπου, ευεργέτης της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Η μόνη σοβαρή ατέλεια αυτής της ωραιότατης αυτοπροσωπογραφίας είναι ότι στηρίζεται σε μια κατάφωρη διαστρέβλωση της Ιστορίας, με τα γεγονότα να αναπλάθονται κατά το δοκούν, ώστε να υπηρετούν τις ανάγκες της προσωπικής του αυτοδικαίωσης.
Ο πολέμιος της λιτότητας με το 24% ΦΠΑ
Από το Παρίσι, ο πρώην πρωθυπουργός καταγγέλλει τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές του Μακρόν, τους υψηλούς έμμεσους φόρους και τη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης. Ομολογουμένως, διαθέτει μια κάποια εμπειρία στο αντικείμενο. Επί των ημερών του ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ αυξήθηκε από το 23% στο 24%, επιβλήθηκαν πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις και ψηφίστηκαν σκληρές ασφαλιστικές ρυθμίσεις.
Προφανώς, όταν τις εφαρμόζει η δική του κυβέρνηση, οι πολιτικές αυτές αποτελούν αναγκαστικούς συμβιβασμούς με την πραγματικότητα. Όταν τις εφαρμόζουν οι άλλοι, συνιστούν αποδείξεις κοινωνικής αναλγησίας. Η διαφορά δεν βρίσκεται τόσο στο περιεχόμενο των μέτρων όσο στην ιδεολογική ταυτότητα εκείνου που κρατά την πένα.
Ακόμη πιο αξιοθαύμαστη είναι η περιγραφή του 2015. Ο Τσίπρας εξηγεί ότι, αναλαμβάνοντας μεγάλο πολιτικό κόστος, κράτησε την Ελλάδα στον ευρωπαϊκό πυρήνα και συνέβαλε στη διατήρηση της σταθερότητας, ακόμη και της ίδιας της ύπαρξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μικρή υπόθεση. Κάποιοι πρωθυπουργοί διαχειρίζονται τις οικονομίες των χωρών τους. Ο δικός μας είχε επιφορτιστεί με τη σωτηρία ολόκληρης της Ευρώπης.
Μόνο που ανάμεσα στην έναρξη και στην ευτυχή κατάληξη αυτού του άθλου παρεμβλήθηκαν ορισμένα επεισόδια που δεν προσφέρονται για πανηγυρισμούς: το δημοψήφισμα του 61,3%, οι κλειστές τράπεζες, τα capital controls και η υπογραφή του τρίτου μνημονίου.
Τέτοιες λεπτομέρειες ενδέχεται να διαταράξουν την αρμονία μιας αφήγησης που θέλει τον πρωταγωνιστή της αποκλειστικά σωτήρα και ποτέ συνυπεύθυνο της περιπέτειας.
Η Αριστερά έχει πάντα δίκιο, ακόμη και εκ των υστέρων
Ο πρώην πρωθυπουργός αποφαίνεται ότι η Αριστερά στην εξουσία είναι πάντοτε χρήσιμη για τη μεγάλη πλειονότητα της κοινωνίας. Θαυμάσια διατύπωση. Καταργεί με μία πρόταση την ανάγκη απολογισμού.
Εφόσον η χρησιμότητα της διακυβέρνησης απορρέει αυτομάτως από την ιδεολογική της προέλευση, τα αποτελέσματα αποκτούν δευτερεύουσα σημασία.
Για το μέλλον, προτείνει τη φορολόγηση του πλουσιότερου 1% προς όφελος του υπόλοιπου 99%. Θαυμάσια! Στη μία πλευρά οι κακοί πλούσιοι, στην άλλη ο ενάρετος λαός.
Απομένουν κάτι πεζές εκκρεμότητες, όπως ο ορισμός της φορολογητέας περιουσίας, ο τρόπος αποτίμησής της και τα πραγματικά δημοσιονομικά έσοδα. Αλλά αυτά είναι λεπτομέρειες που συνήθως χαλούν τις μεγάλες εξαγγελίες.
Εξίσου διασκεδαστική είναι η διπλωματική του διακριτικότητα. Δηλώνει ότι δεν επιθυμεί να αναμειχθεί στις εσωτερικές υποθέσεις της γαλλικής Αριστεράς, προτού εξηγήσει πώς θα επιθυμούσε να συμπεριφερθούν οι υποψήφιοί της στις προεδρικές εκλογές.
Πρόκειται προφανώς για μια ειδική μορφή μη παρέμβασης, κατά την οποία ο επισκέπτης αποφεύγει να υποδείξει στους οικοδεσπότες τι να κάνουν, αφού πρώτα τους το έχει υποδείξει.
Και επειδή η συνέντευξη έχει διεθνή εμβέλεια, ο Τσίπρας κατηγορεί τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι δεν ανέλαβαν καμία ειρηνευτική πρωτοβουλία για την Ουκρανία. Η αποτυχία επίτευξης ειρήνης είναι αναμφισβήτητη. Η ανυπαρξία πρωτοβουλιών, όμως, είναι διαφορετικός ισχυρισμός.
Αρκεί να θυμηθεί κανείς τη διεθνή διάσκεψη στην Ελβετία τον Ιούνιο του 2024, στην οποία συμμετείχαν δεκάδες χώρες και ευρωπαϊκοί θεσμοί. Προφανώς, εάν μια πρωτοβουλία δεν αποδίδει το επιθυμητό αποτέλεσμα, μπορεί απλούστερα να διαγραφεί από τον λογαριασμό.
Το εντυπωσιακότερο, εντούτοις, δεν βρίσκεται σε όσα λέει για τη Γαλλία, την Ευρώπη ή το μέλλον της Αριστεράς. Βρίσκεται στην εκπληκτική ευχέρεια με την οποία μετατρέπει τις δικές του κυβερνητικές επιλογές σε ηθικά πλεονεκτήματα και τις αντίστοιχες επιλογές των αντιπάλων του σε πολιτικά εγκλήματα.
Ο Αλέξης Τσίπρας δικαιούται ασφαλώς να υπερασπίζεται το παρελθόν του. Εκείνο που δεν δικαιούται να θεωρεί αυτονόητο είναι ότι οι υπόλοιποι υποχρεούνται να το θυμούνται όπως εκείνος επιλέγει να το διηγείται.
